الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

116

دقائق العلاج ( فارسي )

و همچنين در مقاله چهارم ان شاء الله به قدر كفايت از اين داروها در چند مقام ياد خواهيم كرد . [ بازكننده ها ] [ اول در حقنه ( به اصطلاح امروز فارسى تنقيه ) ] اول در حقنه ( به اصطلاح امروز فارسى تنقيه ) « 1 » - حقنه از درمانهاى سودمندى است كه در اخبار اهل بيت عليهم السلام نيز از آن ياد شده و مورد عمل بوده است . اين درمان سبب كشاندن مواد زيان‌آور از بالاى بدن به پائين و نرم كردن و ليز كردن روده‌ها است و براى سردرد ، درد نيمه سر ، سرگيجه ، بيخوابى ، سكته ، سرسام ( مننژيت ) ، صرع ، فلج ، سستى اندامها ، درد مفاصل ، عرق النساء ( سياتيك ) ، دردهاى عصبى رانها و رحم و اعضاء ديگر و همچنين سردى كليه ، مثانه و اندامهاى تناسلى خراش و زخم روده‌ها نيروى باه و اعضاء رئيسه و غير آنها سودبخش است . اما آنچه را كه انطاكى درباره زيانهاى بزرگ حقنه در كتابش آورده است به گمان من از اين جهت بوده كه در ديار او معمول نبوده و آزمايشى درباره اين درمان نداشته است درحالىكه حقنه يكى از كم‌زيانترين درمانها است چه حد اكثر اثر آن در روده‌ها است و داروى حقنه شده مدت زيادى در بدن نمىماند و مثل پاره اى داروها از اعماق بدن چيزى را بيرون نمىكشد و باعضاء رئيسه نمىرسد و عمل مهمش بيرون كشيدن ته‌نشينهاى مواد در روده‌ها و كشاندن آنها به طرف پائين است . حقنه « 2 » شش شرط دارد :

--> ( 1 ) Lavement ( 2 ) همانطور كه اشاره شد در فارسى مصطلح امروز براى حقنه لغت تنقيه و گاه واژه اماله را به كار مىبرند اما از آن جهت كه در متن كتاب لغت تنقيه براى پاكسازى بدن به كار رفته و ممكن است كه در ترجمه نيز به همين معنى به كار گرفته شود از خود لغت حقنه كه آن نيز در فارسى به همين معنى استعمال دارد استفاده شد . مترجم